Θέματα φιλοσοφικά, επιστημονικά, κοινωνικά, ψυχολογικά, για τον άνθρωπο. Νευροεπιστήμες, εγκέφαλος,συνείδηση και νοημοσύνη. Νίκος Λυγερός.
Όλες οι ανθρώπινες έννοιες είναι προβολές του ανθρώπινου πνεύματος γι'αυτό σε τελική ανάλυση πολλές φορές είναι απατηλές. Δεν βλέπουμε την πραγματικότητα , την αντιλαμβανόμαστε (όπως νομίζουμε εμείς πως είναι). Ο,τι βλέπουμε είναι μια ερμηνεία της πραγματικότητας, που βασίζεται σε υποκειμενικά, ελαττωματικά ή προκατειλημμένα παραδείγματα. Αυτό έχει επιπτώσεις όχι μόνο στο πώς καταλαβαίνουμε τον κόσμο, αλλά και πώς καταλαβαίνουμε τους ανθρώπους... Όταν κάποτε ρώτησαν τον Ηράκλειτο πώς γνωρίζει όσα γνωρίζει απάντησε: «ερεύνησα τον εαυτό μου». Όμως δεν αρκεί μόνο η αυτογνωσία, χρειάζεται και η εμπάθεια... O Σωκράτης, μέσω της μεθόδου διαλόγου που είχε αναπτύξει, εκμαίευε (εξ ου και Μαιευτική Μέθοδος) από τον συνομιλητή του την αλήθεια/γνώση που είχε μέσα του αλλά δεν γνώριζε. Ο άνθρωπος δε μπορει να αναζητά αυτό που δε γνωρίζει γιατί τότε δεν ξέρει τί να αναζητήσει αλλά ούτε αυτό που γνωρίζει μπορεί να αναζητά γιατί το ξέρει ήδη. Ο άνθρωπος τίποτε νέο δε μαθαίνει, παρά μόνο παίρνει συνείδηση των όσων ήδη γνωρίζει. Η γνώση (μάθηση) είναι ανάμνηση (ενθύμιση) , υπάρχει λοιπόν η ανάμνηση μέσα μας...

Επίδραση της μουσικής στον εγκέφαλο και στη μνήμη (Πείραμα σε παιδιά)

Επίδραση της μουσικής στον εγκέφαλο και στη μνήμη.
Μία από τις πρώτες έρευνες που μελετούν και επιβεβαιώνουν ότι τα άτομα με μουσική εκπαίδευση παρουσιάζουν καλύτερη ακουστική μνήμη με χρήση λεκτικών ερεθισμάτων είναι αυτή του Chan και συνεργατών το 1998. Τον πληθυσμό της συγκεκριμένης έρευνας αποτελούσαν ενήλικες μουσικοί, οι οποίοι είχαν τουλάχιστον 6 χρόνια μουσικής εκπαίδευσης και άτομα που δεν είχαν λάβει κανενός είδους μουσική εκπαίδευση.

Οι συμμετέχοντες κλήθηκαν να ανακαλέσουν όσες περισσότερες λέξεις μπορούσαν κάθε φορά από μια λίστα 16 λέξεων. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι μουσικοί σημείωσαν στατιστικά σημαντικές διαφορές στην ανάκληση λέξεων σε σχέση με την ομάδα ελέγχου. Ουσιαστικά, δηλαδή, κατάφεραν να απομνημονεύσουν και να ανακαλέσουν περισσότερες λέξεις σε σύγκριση με τα άτομα που δεν είχαν λάβει μουσική εκπαίδευση.

Σημαντική, επίσης, κρίνεται η έρευνα της Jakobsοn και συνεργατών (2003) σε ενήλικες που είχαν λάβει μουσική εκπαίδευση σε σχέση με την ομάδα ελέγχου. Η συγκεκριμένη έρευνα είχε ως στόχο να εντοπίσει διαφορές στη λεκτική εργαζόμενη μνήμη μεταξύ των δύο ερευνητικών ομάδων. Οι ερευνητές βρήκαν θετική συνάφεια μεταξύ των χρόνων μουσικής εκπαίδευσης και της επίδοσης σε αυτή τη δοκιμασία και αποδίδουν αυτή τη διαφορά μεταξύ των δύο ομάδων στο ότι η μουσική εκπαίδευση πιθανόν ενισχύει τις δεξιότητες ακουστικής επεξεργασίας, επιτρέποντας την ακριβή διάκριση μεταξύ των συνεχώς εναλλασσόμενων και διαφορετικών ακουστικών ερεθισμάτων.

Λοβοί του εγκεφάλου.

Σε επίπεδο μελέτης της εγκεφαλικής δραστηριότητας έχουν εντοπιστεί δομικές εγκεφαλικές διαφορές μεταξύ μουσικών και μη και πιο συγκεκριμένα οι διαφορές αφορούν στον κροταφικό λοβό και συγκεκριμένα στο κατώτερο τμήμα της μετωπιαίας έλικας, εγκεφαλική περιοχή σχετιζόμενη με τη λεκτική μνήμη και την ακοή, (Keenan et.al.,2001, Lueders et al , 2004, Schlaug et al , 1995a; Zatorre et al, 1998). Επίσης, άλλες έρευνες εντοπίζουν διαφορές στο οπίσθιο μέρος της προκεντρικής αύλακας (Αmunts et al , 1997 ), το μεσολόβιο (Schmithorst & Wilke, 2002), την πρόσθια πλάγια πλευρά της κροταφικής έλικας του Heschl, (Schneider et al., 2002) την κάτω πλάγια κροταφική αύλακα, τoν κάτω πλάγιο κροταφικό λοβό (Gaser & Schlaug, 2003a, Lueders et al., 2004) και μέρη της παρεγκεφαλίδας, (Hutchinson et al., 2003).

Σε επίπεδο συμπεριφοράς εντοπίζονται σημαντικές διαφορές στην ενδοημισφαιρική επικοινωνία, την επεξεργασία ακουστικών πληροφοριών, στις ανώτερες γνωστικές λειτουργίες και κυρίως στον έλεγχο της προσοχής, σε εγκεφαλικές περιοχές όπου εδράζονται οι γλωσσικές λειτουργίες και τέλος σε εγκεφαλικές περιοχές που ελέγχουν την δεξιότητα της κίνησης. Οι συγκεκριμένες εγκεφαλικές περιοχές συνδέονται με δεξιότητες που σχετίζονται με τη χρήση ενός μουσικού οργάνου και την εκτέλεση και αντίληψη της μουσικής.

Συμπερασματικά, γίνεται εύκολα αντιληπτό το γεγονός ότι ο όρος μνήμη περιγράφει ένα νοητικό σύστημα που αποθηκεύει, οργανώνει, τροποποιεί και κωδικοποιεί πληροφορίες που προσλαμβάνονται μέσω των αισθήσεων. Η έρευνα έχει αποδείξει ότι η μνημονική λειτουργία επηρεάζεται από ποικίλους και διαφορετικούς παράγοντες. Ένας από αυτούς είναι και η μουσική, η οποία έχει βρεθεί να ενεργοποιεί αρκετές εγκεφαλικές περιοχές με κυριότερες αυτές που ευθύνονται για την επεξεργασία ακουστικών ερεθισμάτων.
Ταυτόχρονα, γίνεται κατανοητό το γεγονός ότι η μουσική ασκεί τεράστια δύναμη και επηρεάζει το συναισθηματικό κόσμο του ανθρώπου καθώς και τη συμπεριφορά του. Ερευνητικά δεδομένα αποδεικνύουν ότι η μουσική περιορίζει το άγχος και την κατάθλιψη, συμβάλλει στη χαλάρωση του ανθρώπου και ενισχύει την αποθήκευση και την ανάκληση των πληροφοριών, δηλαδή ασκεί θετική επιρροή στη μνήμη.

Ανθρώπινη μνήμη (λειτουργία, τρόπους βελτίωσης, λήθη)

Πώς λειτουργεί η μνήμη; Πώς αποθηκεύονται οι λέξεις και πώς οι εικόνες; Που εδρεύει η μνήμη στον εγκέφαλο; Πώς να βελτιώσουμε τη μνήμη μας; Πως εξηγείτε το φαινόμενο της λήθης;

Η ανθρώπινη μνήμη μπορεί να συγκρατεί έναν απεριόριστο αριθμό πληροφοριών και είναι σε θέση να τις ανακαλεί. Τα πληροφοριακά ερεθίσματα (ακουστικά, οπτικά, αισθητικοκινητικά) που προσλαμβάνονται από τις αισθήσεις επεξεργάζονται από τον εγκέφαλο. Πρώτα, όμως, εισέρχονται στην άμεση μνήμη, που συγκρατεί αυτές τις πληροφορίες για μισό δευτερόλεπτο. Σε αυτό το στάδιο γίνεται επιλογή των πληροφοριών βάσει του σημασιολογικού τους περιεχομένου και στη συνέχεια οι επιλεχθείσες πληροφορίες περνούν από την άμεση μνήμη στη βραχυπρόθεσμη μνήμη.

Η βραχυπρόθεσμη μνήμη αποτελεί δομικό στοιχείο του μνημονικού συστήματος, στο οποίο γίνεται η πιο ενεργητική επεξεργασία των πληροφοριών και η αποθήκευση του μεγαλύτερου ποσοστού πληροφοριών σε σχέση με τα άλλα στάδια μνήμης. Πιο συγκεκριμένα, η ακουστική βραχυπρόθεσμη μνήμη αποθηκεύει τις πληροφορίες στο άνω τμήμα του κροταφικού λοβού, η οπτική βραχυπρόθεσμη μνήμη στον ινιακό λοβό και η αισθητικοκινητική βραχυπρόθεσμη μνήμη στο βρεγματικό λοβό.

Η λειτουργία της έγκειται αφενός στο να επιλέγει και να συγκρατεί για σχετικά σύντομο χρονικό διάστημα τις πληροφορίες που έχουν ήδη αναγνωρισθεί και προσεχθεί στην αισθητηριακή συγκράτηση και προορίζονται για άμεση χρήση και αφετέρου στο να προετοιμάζει και να διατηρεί σε ενεργό κατάσταση τις επεξεργασμένες πληροφορίες. Τελικός στόχος της συγκεκριμένης διεργασίας είναι οι πληροφορίες να μεταβιβαστούν στη μακροπρόθεσμη μνήμη για σταθερή και μόνιμη χρήση.

Οι πληροφορίες που επαναλαμβάνονται περνούν στη μακροπρόθεσμη μνήμη, όπου και γίνονται εμπειρίες για όλη τη ζωή και μπορούν να ανακληθούν από το άτομο ανά πάσα στιγμή. Σημαντικό, επίσης στοιχείο της μνημονικής λειτουργίας αποτελεί και η εργαζόμενη μνήμη.

Με τον όρο αυτό νοείται ο μηχανισμός της μνήμης που αντλεί πληροφορίες από τη μακρόχρονη μνήμη προκειμένου να τις επαναφέρει στο παρόν. Χρησιμοποιείται από το άτομο προκειμένου να ανταποκριθεί στην εκτέλεση μιας διαδικασίας στην οποία εμπλέκονται πληροφορίες που έχουν αποκτηθεί στο παρελθόν.

Πώς λειτουργεί η μνήμη;

Έχουμε το λιγότερο δύο είδη μνήμης: την βραχυπρόθεσμη και την μακροπρόθεσμη μνήμη.
Κάθε είδος χωρίζεται σε πολλές υποκατηγορίες που όλες προκαλούνται από νευρικά σήματα σε διαφορετικές περιοχές του εγκεφάλου.

Βραχυπρόθεσμη μνήμη
Δυνατότητες αποθήκευσης: η βραχύχρονη μνήμη μπορεί να θυμάται λίγες πληροφορίες, τα λεγόμενα «στοιχεία». Στοιχείο ίσως είναι κάποιο γράμμα, ένας αριθμός ή μικρή αριθμητική σειρά, λέξη ή σχήμα που εκλαμβάνουμε ως ενότητα. Έρευνες δείχνουν ότι η βραχυπρόθεσμη μνήμη μπορεί να περιλάβει μόνο 4 στοιχεία. Έχει αποδειχθεί ότι η βραχυπρόθεσμη μνήμη λειτουργεί με πληροφορίες στο λεγόμενο «στοιχείο» που δεν είναι μόνος ένας αριθμός ή ένα γράμμα αλλά και μια μικρή αριθμητική σειρά, συλλαβή ή λέξη που αντιλαμβανόμαστε αμέσως ως μια ενότητα. Είναι δύσκολο να θυμηθεί κανείς έναν οκταψήφιο αριθμό τηλεφώνου. Αν όμως τον διαιρέσουμε σε 2 ενότητες των 4 αριθμών, καθώς η μνήμη συγκρατεί μόνο 2 στοιχεία γίνεται πολύ πιο εύκολη η αποθήκευση. Η μέθοδος αυτή να συγκεντρώνονται μεμονωμένα στοιχεία σε λίγο μεγαλύτερες ενότητες ονομάζεται «ομαδοποίηση». Θεωρείται αποτελεσματική για τη διεύρυνση του δυναμικού της βραχυπρόθεσμης μνήμης, που χρησιμοποιούμε συνειδητά ή ασυνείδητα. Διάρκεια μνήμης: η μνήμη διατηρείται μόνο μερικά δευτερόλεπτα και υπάρχει μόνο με τη μορφή ενεργού νευρικού σήματος. Γι αυτό κάθε νέα μνήμη πρέπει να επαναλαμβάνεται διαρκώς στον εγκέφαλο, διαφορετικά πολύ γρήγορα λησμονιέται.

Ύπνος, άγχος, κατάθλιψη. Επίδραση & Διαταραχές στον εγκέφαλο

Ύπνος, άγχος, κατάθλιψη - Επίδραση και διαταραχές στον εγκέφαλο.

Είναι ο ύπνος απαραίτητος για την εύρυθμη λειτουργία του οργανισμού;

Ο ύπνος είναι μία μετάβαση στο ασυνείδητο χωρίς συνειδησιακή απώλεια. Προξενεί μία πτώση της συνείδησης, χωρίς να έχει καμία σχέση με το θάνατο. Ο ύπνος είναι μία νευροβιολογική εγκεφαλική δραστηριότητα. Αποτελείται από πολύπλοκες νευροβιολογικές εναλλαγές της εγκεφαλικής δραστηριότητας. Κάθε πλήρης κύκλος του ύπνου με τις πέντε φάσεις διαρκεί κατά μέσο όρο γύρω στα 90 λεπτά.

Εγρήγορση

Αντιδράσεις : Μάτια και μύες κάνουν διαρκώς μεγαλύτερες και πιο συνειδητές ή σπασμωδικές κινήσεις. Εγκεφαλικά κύματα: ο εγκέφαλος εκπέμπ ει τα χαρακτηριστικά κύματα α με συχνότητα 8-12 Ηz.

Φάση Ν1 Ελαφρύς ύπνος

Αντιδράσεις : οι μύες χαλαρώνουν, τα μάτια κινούνται αργά από εδώ και από εκεί. Σταματά σιγά σιγά η επαφή με το περιβάλλον .Ο άνθρωπος σ΄αυτό το στάδιο πιστεύει ότι είναι ξύπνιος.

Διάρκεια : Συνήθως μερικά λεπτά κάθε φορά. Η φάση αυτή αντιστοιχεί στο 5% της συνολικής διάρκειας του ύπνου.
Εγκεφαλικά κύματα: Ο εγκέφαλος εκπέμπει κύματα θήτα με συχνότητα 4-7 Ηz.


Φάση Ν2

Αντιδράσεις: Οι κινήσεις των ματιών σταματούν. Δεν υπάρχει καμία απολύτως συνείδηση του περιβάλλοντος. Οι μύες είναι σχεδόν εντελώς χαλαροί.

Διάρκεια: Κάθε φάση Ν2 διαρκεί 10-25 λεπτά και συνολικά αποτελεί το 50% του ύπνου.
Εγκεφαλικά κύματα: ο εγκέφαλος εκπέμπει κύματα βήτα με συχνότητα 12-16 Hz.


Φάση Ν3 Βαθύς ύπνος ή SWS

Αντιδράσεις: Καμία αντίδραση στο περιβάλλον. Πολύ δύσκολη η αφύπνιση. Τα μάτια και οι μύες είναι ήρεμοι. Στη φάση αυτή μπορεί να παρατηρηθεί υπνοβασία και τα παιδιά ίσως ουρήσουν στο κρεβάτι τους.

Διάρκεια: Η φάση αυτή διαρκεί το 1/4 του ύπνου.
Εγκεφαλικά κύματα: Καταγράφονται πολύ αργά και ισχυρά κύματα δέλτα σε συχνότητα 1-3 Hz.


Ύπνος REM (Rapid Eye Movement), ο ύπνος των ονείρων, ο παράδοξος ύπνος

Αντιδράσεις: ο εγκέφαλος είναι το ίδιο ενεργός όπως όταν είμαστε ξύπνιοι. Οι κινήσεις των ματιών είναι γρήγορες (REM). Η ικανότητα του σώματος να κινηθεί είναι πολύ περιορισμένη.

Διάρκεια: το 1/5 του ύπνου.
Εγκεφαλικά κύματα: Θυμίζουν τα χαρακτηριστικά κύματα που καταγράφονται σε κατάσταση εγρήγορσης και κατά τη φάση Ν1.

Στο στάδιο του παράδοξου ύπνου, παρατηρείται έντονη ηλεκτρική δραστηριότητα του εγκεφάλου και εμφανίζονται οι λεγόμενες ρίπες, που τις χαρακτηρίζει βραχεία διάρκεια και υψηλή συχνότητα. Ο άνθρωπος χρειάζεται μια σημαντική ποσότητα παράδοξου ύπνου, και αν τη στερηθεί, παρατηρείται αποδιοργάνωση και επιθετικότητα στη συμπεριφορά του.

Ο εγκέφαλος μας Βάζει για ύπνο και μας ξυπνά

Το βιολογικό μας ρολόι ελέγχει τις λειτουργίες του σώματος σε 24ωρη βάση και πληροφορεί τον εγκέφαλο τι ώρα είναι. Το βιολογικό μας ρολόι εδρεύει στον υποθάλαμο, ο οποίος βρίσκεται βαθιά μέσα στον εγκέφαλο, απ’ όπου εκπέμπει σήματα στον υπόλοιπο εγκέφαλο ότι «έφτασε η ώρα». Οι βιορυθμοί προγραμματίζουν το σώμα να ακολουθεί τον 24ωρο, κιρκαδιανό κύκλο, τον κύκλο του ύπνου και της εγρήγορσης. Το βιολογικό ρολόι μας οδηγεί στο κρεβάτι μια ορισμένη ώρα κάθε βράδυ , ενώ ταυτόχρονα ένα είδος εσωτερικού θερμοστάτη φροντίζει ώστε να αισθανόμαστε κούραση ύστερα από κάποιο διάστημα χωρίς ύπνο. Ορισμένα νευρικά κύτταρα του υποθαλάμου εκκρίνουν μεταξύ άλλων την ορμόνη υποκρετίνη (ορεξίνη), που είναι βασικό συστατικό του μηχανισμού εγρήγορσης του εγκεφάλου. Αντίθετος είναι ο ρόλος της αδενοσίνης, που μας στέλνει για ύπνο.

Ορμόνες και ύπνος
- Aδενοσίνη (υπνωτική ουσία)
- Υποκρετίνη (ορεξίνη) η ορμόνη της εγρήγορσης


06:00 Κατά τη διάρκεια του ύπνου , η συγκέντρωση της αδενοσίνης μειώνεται βαθμιαία. Ταυτόχρονα αρχίζει η παραγωγή της υποκρετίνης που είναι το βασικό συστατικό του μηχανισμού εγρήγορσης. Καταστέλλεται τελικά η δραστηριότητα του κέντρο ύπνου και ξυπνάμε κάθε πρωί.

12:00 Η υπνωτική ουσία αδενοσίνη που είχε συσσωρευτεί από την προηγούμενη έχει τώρα σχεδόν εξαντληθεί και η υποκρετίνη έχει φτάσει στο υψηλότερο επίπεδο. Το κέντρο εγρήγορσης είναι πολύ ενεργοποιημένο και παρακινεί τον εγκέφαλο να μεγιστοποιήσει τη λειτουργία του. Το αποτέλεσμα είναι να νιώθουμε γεμάτοι ζωή και ενέργεια.

18:00 Το απόγεμα αυξάνεται η συγκέντρωση της υπνωτικής αδενοσίνης , ενώ ταυτόχρονα μειώνεται η παραγωγή της υποκρετίνης. Το κέντρο εγρήγορσης αρχίζει σιγά σιγά να είναι λιγότερο ενεργό και αισθανόμαστε κουρασμένοι.

24:00 Η συγκέντρωση της αδενοσίνης έχει φτάσει στο ανώτατο επίπεδο. Το κέντρο ύπνου είναι πολύ ενεργό και αναχαιτίζει τη δραστηριότητα του κέντρου εγρήγορσης. Όταν η παραγωγή της υποκρετίνης φτάσει στο κατώτατο όριο, μας παίρνει ο ύπνος.

Διαταραχές του ύπνου

Οι επιστήμονες έχουν εντοπίσει πολλά γονίδια και περιοχές του εγκεφάλου που επηρεάζουν σημαντικά τη δομή του ύπνου. Αν μεταλλαχθούν, πάθουν βλάβη ή αρρωστήσουν, διαταράσσουν σημαντικά τον ύπνο. Ο Ιταλός γιατρός Vetrugno (Πανεπιστήμιο της Μπολόνια,2009)ανέφερε το περιστατικό 2 ασθενών 50 ετών που παρουσίαζαν ατροφία πολλαπλών συστημάτων(MSA). Η ασθένεια προσβάλλει νευρώνες σε ορισμένα σημεία του εγκεφάλου, με αποτέλεσμα την εκφύλιση και τον κυτταρικό θάνατο. Στη συγκεκριμένη περίπτωση είχε πληγεί η ικανότητα του εγκεφάλου να ρυθμίζει την ισορροπία μεταξύ ύπνου και εγρήγορσης, με αποτέλεσμα οι δύο ασθενείς να μην μπορούν ποτέ να κοιμηθούν. Όταν ξάπλωναν τη νύχτα στο κρεβάτι, έπεφταν σε κατάσταση μεγάλης ανησυχίας, κατά την οποία τα εγκεφαλικά κύματα ελάχιστα θύμιζαν εκείνα που καταγράφονται σε υγιή άτομα κατά τις φάσεις του ύπνου.

Και στους 2 ασθενείς διαπιστώθηκε μόνο ο ελαφρύς ύπνος Ν1 και η φάση REΜ με πολύ βίαια όνειρα. Οι ασθενείς περπατούσαν ολόγυρα, έκαναν μεγάλες κινήσεις , μιλούσαν δυνατά και φώναζαν. Κατά το περίεργο αυτό στάδιο , που κάθε φορά διαρκούσε μόνο μερικά λεπτά, μεσολαβούσαν πολλές φορές μικρά διαστήματα όπου οι ασθενείς ήταν ξύπνιοι αλλά τους βασάνιζαν ισχυρές παραισθήσεις, βρίσκονταν σε κατάσταση σύγχυσης, χωρίς να μπορούν να προσανατολιστούν.

Με τη βοήθεια προηγμένης τεχνολογίας ο Vetrugno έδειξε ότι οι ασθενείς του είχαν βλάβη σε περιοχές του εγκεφαλικού στελέχους και του διάμεσου εγκεφάλου, που ρυθμίζουν το ρυθμό του 24ωρου.Αυτός ήταν ο λόγος της περίεργης συμπεριφοράς τους.

Μετρήστε τον δείκτη νοημοσύνης σας - Τεστ IQ Raven Progressive Matrices

Τεστ ευφυίας IQ - Raven Progressive Matrices Τεστ Προοδευτικών Πινάκων Raven.
Αυτό το τεστ ευφυΐας είναι τύπου Raven Progressive Matrices (Τεστ Προοδευτικών Πινάκων Raven) και μετρά δείκτη νοημοσύνης IQ μέχρι και >=139 στην κλίμακα Stanford Binet (ποσοστό που επιτυγχάνει ένας στους 135 ανθρώπους). Αποτελείται από 25 δοκιμασίες ευφυΐας και έχετε απεριόριστο χρόνο για την επίλυσή του. Σε κάθε ερώτημα δίνετε: ένας πίνακας 3x3 από τον οποίον απουσιάζει το τελευταίο σχήμα και οκτώ πιθανές απαντήσεις, τα σχήματα A, B, C, D, E, F, G και H (παρατηρείστε την παραπάνω φωτογραφία που αποτελεί το πρώτο ερώτημα του τεστ νοημοσύνης). Πρέπει να εντοπίσετε ποιο σχήμα ολοκληρώνει λογικά τον δοθέντα πίνακα. Προφανώς πρέπει να εντοπίσετε μια κοινή θεμελιακή ιδιότητα που υπάρχει στα δοθέντα σχήματα είτε οριζόντια, είτε κάθετα, είτε συνολικά-ολιστικά. Οι ερωτήσεις γίνονται προοδευτικά πιο δύσκολες. Αν για κάποιο λόγο σας δυσκολέψει κάποια ερώτηση παραπάνω, προχωρήστε στην επόμενη και την εξετάζετε στο τέλος. Το αποτέλεσμα της εξέτασης δεν είναι τίποτα περισσότερο από μια ενδεικτική εκτίμηση του δείκτη νοημοσύνης. Ακολουθούν σύντομες πληροφορίες περί των τεστ Raven.

Η Raven's Progressive Matrices, συχνά αναφέρονται ως Raven's Matrices, είναι ένα σύνολο μη λεκτικών δοκιμών που συνήθως χρησιμοποιούνται σε εκπαιδευτικά περιβάλλοντα. Είναι η πιο συνηθισμένη και δημοφιλής δοκιμή που χορηγείται σε ομάδες που κυμαίνονται από 5-ετών-έως και σε ηλικιωμένους. Αποτελείται από 60 ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής, κατανεμημένες ανά σειρά δυσκολίας. Έχει σχεδιαστεί για τη μέτρηση της ικανότητας αιτιολόγησης του συμμετέχοντα, και της ικανότητάς του κατά πόσο μπορεί να εξάγει νόημα. Το οποίο είναι συστατικό της Spearman’g, η οποία συχνά αναφέρεται ως γενική νοημοσύνη.

Οι δοκιμές αναπτύχθηκαν αρχικά από Raven John C. το 1936. Σε κάθε σημείο δοκιμής, o συμμετέχων καλείται να προσδιορίσει το στοιχείο που λείπει από ένα μοτίβο.Πολλά μοτίβα παρουσιάζονται υπό τη μορφή ενός 4x4, 3x3, 2x2 ή μήτρα (matrix).  

Οι λόγοι για τους οποίους το Standard Progressive Matrices Test είναι πολύ διαδεδομένο κι επιλέχτηκε και για την παρούσα έρευνα είναι οι εξής:
 Λόγω της μη λεκτικής φύσης του μπορεί να έχει διαπολιτισμική εφαρμογή.
 Είναι το καλύτερο εργαλείο μέτρησης του γενικού παράγοντα νοημοσύνης (g).
 Είναι ένα ομαδικό τεστ εύκολο στη χορήγηση και στη βαθμολόγηση.
 Διαθέτει καλά ψυχομετρικά χαρακτηριστικά (υψηλή αξιοπιστία και εγκυρότητα).
 Θεωρείται κατάλληλο για όλες τις ηλικίες μετά τα 6 έτη.

Το τεστ τύπου Advanced Progressive Matrices του Raven (Τεστ Προηγμένων Προοδευτικών Πινάκων), είναι ένα ευρύτερο τεστ νοημοσύνης, που απαιτεί ικανότητες χωροταξικής σκέψης, επαγωγικής (εκ του μερικού προς το γενικό) συλλογιστικής και ακρίβειας αντίληψης, που όλες συνεισφέρουν όσον αφορά το χωροταξικό συλλογισμό.

Ν. Χρηστάκης - Πώς τα κοινωνικά δίκτυα προβλέπουν επιδημίες

Νικόλας Χρηστάκης - Πώς τα κοινωνικά δίκτυα προβλέπουν επιδημίες.
Μετά τη χαρτογράφηση περίπλοκων κοινωνικών δικτύων των ανθρώπων, ο Νικόλας Χρηστάκης και ο συνάδελφός του Τζέιμς Φάουλερ άρχισαν να ερευνούν πως αυτή η πληροφορία θα μπορούσε να βελτιώσει τις ζωές μας. Τώρα, αποκαλύπτει τα μόλις δημοσιευμένα ευρήματά του: Αυτά τα δίκτυα μπορούν να χρησιμοποιηθούν στην ανίχνευση επιδημικών φαινομένων νωρίτερα από ποτέ, από την εξάπλωση καινοτόμων ιδεών μέχρι τις επικίνδυνες συμπεριφορές και τους ιούς (όπως ο Η1Ν1). 

Τα τελευταία δέκα χρόνια, περνάω τον καιρό μου προσπαθώντας να καταλάβω πώς και γιατί τα ανθρώπινα όντα συναθροίζονται σε κοινωνικά δίκτυα. Το είδος των κοινωνικών δικτύων για το οποίο μιλάω δεν είναι η πρόσφατη online ποικιλία, αλλά περισσότερο, το είδος των κοινωνικών δικτύων στα οποία τα ανθρώπινα όντα συναθροίζονται εδώ και εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια, από τότε που εμφανιστήκαμε στην Αφρικανική σαβάνα. Λοιπόν, δημιουργώ φιλίες και συνεργατικές και αδελφικές και συγγενικές σχέσεις με άλλους ανθρώπους που με τη σειρά τους έχουν παρόμοιες σχέσεις με άλλους ανθρώπους. Και αυτό εξαπλώνεται αδιάκοπα σε μεγάλη απόσταση. Και παίρνετε ένα δίκτυο που μοιάζει με αυτό. Κάθε τελεία είναι ένα άτομο. Κάθε γραμμή ανάμεσά τους είναι μια σχέση μεταξύ δυο ανθρώπων — διάφορα είδη σχέσεων. Και μπορείτε να πάρετε αυτό το είδος τεράστιου ιστού της ανθρωπότητας, στον οποίο όλοι είμαστε ενσωματωμένοι.  

Και ο συνεργάτης μου, ο Τζέιμς Φάουλερ, κι εγώ μελετάμε εδώ και αρκετό καιρό ποιοι είναι οι μαθηματικοί, κοινωνικοί, βιολογικοί και ψυχολογικοί κανόνες που καθορίζουν τον τρόπο με τον οποίο αυτά τα δίκτυα σχηματίζονται και ποιοι είναι οι παρόμοιοι κανόνες που καθορίζουν τον τρόπο που αυτά διευθύνουν, που επηρεάζουν τις ζωές μας. Και πρόσφατα, αναρωτιώμαστε αν θα ήταν δυνατό να επωφεληθούμε από αυτή την επίγνωση, ώστε πράγματι να βρούμε τρόπους να βελτιώσουμε τον κόσμο, να κάνουμε κάτι καλύτερο, πράγματι να διορθώσουμε πράγματα, όχι απλά να καταλάβουμε πράγματα. Έτσι ένα από τα πρώτα πράγματα που σκεφτήκαμε να αντιμετωπίσουμε ήταν πώς προσεγγίζουμε την πρόβλεψη επιδημιών. 

Και η τρέχουσα πρακτική στην πρόβλεψη μιας επιδημίας — αν είστε το CDC (Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Ασθενειών) ή κάποιο άλλο εθνικό σώμα — είναι να καθήσεις στη μέση εκεί που είσαι και να συλλέγεις δεδομένα από γιατρούς και εργαστήρια του τομέα που αναφέρουν την εξάπλωση ή τη συχνότητα συγκεκριμένων καταστάσεων. Λοιπόν, ανώνυμοι ασθενείς έχουν διαγνωστεί με κάτι [εδώ] ή άλλοι ασθενείς έχουν διαγνωστεί [εδώ], και όλα αυτά τα δεδομένα τροφοδοτούν ένα κεντρικό αρχειοστάσιο, με κάποια καθυστέρηση. Και αν όλα κυλήσουν ομαλά, σε μια με δυο βδομάδες από τώρα, θα ξέρετε που ήταν η επιδημία σήμερα. Και πράγματι, πριν από περίπου ένα χρόνο, υπήρξε αυτή η δημοσίευση της ιδέας του Google Flu Trends, αναφορικά με τη γρίπη, όπου, παρατηρώντας τι αναζητούν οι άνθρωποι σήμερα, θα μπορούσαμε να ξέρουμε που η γρίπη ... ποια ήταν η κατάσταση της επιδημίας σήμερα, ποια ήταν η εξάπλωση της επιδημίας σήμερα.



Αλλά αυτό που θα ήθελα να σας δείξω σήμερα είναι ένα μέσο με το οποίο θα μπορούσαμε να πάρουμε όχι απλώς ταχεία προειδοποίηση για μια επιδημία, αλλά επίσης πραγματικά έγκαιρη ανίχνευση μιας επιδημίας. Και, στην πραγματικότητα, αυτή η ιδέα μπορεί να χρησιμοποιηθεί όχι απλά στην πρόβλεψη επιδημιών από μικρόβια αλλά επίσης στην πρόβλεψη επιδημιών κάθε είδους. Για παράδειγμα, κάθε τι που εξαπλώνεται με μια μορφή κοινωνικής μετάδοσης θα μπορούσε να γίνει κατανοητό με αυτό τον τρόπο, από αφηρημένες ιδέες στα αριστερά όπως ο πατριωτισμός, ή ο αλτρουισμός, ή η θρησκεία, μέχρι συνήθειες όπως διατροφικές συνήθειες, ή αγορά βιβλίων, ή κατανάλωση αλκοόλ, ή κράνη ποδηλάτων [και] άλλα μέτρα ασφαλείας, ή προϊόντα που οι άνθρωποι ίσως αγόραζαν, αγορές ηλεκτρονικών αγαθών, οτιδήποτε στο οποίο ενυπάρχει ένα είδος διαπροσωπικής εξάπλωσης. Ένα είδος διάχυσης καινοτομίας θα μπορούσε να γίνει κατανοητό και να προβλεφθεί από το μηχανισμό τον οποίο πρόκειται να σας δείξω τώρα.

Ν. Χρηστάκης - Η κρυφή επιρροή των κοινωνικών δικτύων


Ο Νικόλας Χρηστάκης είναι καθηγητής ιατρικής και ιατρικής κοινωνιολογίας στο Πανεπιστήμιο Χάρβαντ, το 2009 συμπεριλήφθηκε από το «TIME» στον κατάλογο των εκατό προσωπικοτήτων με τη μεγαλύτερη επιρροή στον πλανήτη. 

Είμαστε όλοι συνδεδεμένοι σε τεράστια κοινωνικά δίκτυα φίλων, οικογένειας, συναδέλφων κ.α. Ο Νικόλας Χρηστάκης περιγράφει πώς μια ευρεία ποικιλία χαρακτηριστικών - από την ευτυχία μέχρι την παχυσαρκία - μπορούν να διαδοθούν από άτομο σε άτομο, δείχνοντας πώς η θέση μας στο δίκτυο μπορεί να επηρρεάσει τη ζωή μας με τρόπους που δεν είχαμε φανταστεί. 

<<Για μένα, αυτή η ιστορία ξεκινάει 15 χρόνια πριν, όταν ήμουν ιατρός σε βαριά ασθενείς στο Πανεπιστήμιο του Σικάγο. Περιέθαλπτα ετοιμοθάνατους ασθενείς και τις οικογένειές τους, στη νότια πλευρά του Σικάγο. Παρατηρούσα τι συνέβαινε σ' αυτους τους ανθρώπους και τις οικογένειές τους στο τελευταίο σταδίο της ασθένειάς τους. Στο εργαστήριό μου, μελετούσα «το φαινόμενο του χήρου», που είναι μια πολύ παλια ιδέα στις κοινωνικές επιστήμες, σχεδόν 150 χρόνια παλιά, γνωστή ως «πεθαίνωντας από ραγισμένη καρδιά». Έτσι, όταν πεθάνω, η πιθανότητα να πεθάνει και η γυναίκα μου διπλασιάζεται, για παράδειγμα, μέσα στον πρώτο χρόνο. Εκείνη την περίοδο είχα αναλάβει μια συγκεκριμένη ασθενή, μία γυναίκα που πέθαινε από άνοια. Στην περίπτωση αυτή λοιπόν, σε αντίθεση με αυτό το ζεύγος τη φρόντιζε η κόρη της. Η κόρη ήταν εξουθενωμένη από τη μέριμνα για τη μητέρα της. Ο σύζυγος της κόρης είχε επίσης βαρεθεί την κούραση της γυναίκας του. Οδηγώντας προς το σπίτι μία μέρα, δέχομαι ένα τηλεφώνημα από ένα φίλο του συζύγου της κόρης λέγοντάς μου πως ήταν σε κατάθλιψη γι' αυτό που συνέβαινε στον φίλο του. Έτσι λοιπόν δέχομαι μια κλήση από έναν άγνωστο άνδρα που είχε μια εμπειρία, η οποια επηρρεάστηκε από ανθρώπους που βρίσκονταν σε κάποια κοινωνική απόσταση.
Ξαφνικά συνειδητοποιώ δύο πολύ απλά πράγματα. Πρώτον, το φαινόμενο της χηρείας δεν ήταν περιορισμένο μόνο στους συζύγους. Και δεύτερον, δεν αφορούσε μόνο ζευγάρια ανθρώπων. Αρχισα λοιπον να βλεπω τον κοσμο με ενα εντελως καινουριο τροπο, σαν ζευγη ατομων συνδεδεμενα μεταξυ τους. Στη συνεχεια ειδα οτι αυτα τα ατομα συνδεονταν σε τετραδες με αλλα κοντινα τους ζευγαρια. Και στην ουσια, αυτοι οι ανθρωποι ενσωματονονταν και σε αλλου ειδους σχεσεις, γαμους, φιλιες και αλλων ειδων συγγενειες. Και τελικα αυτες οι συνδεσεις κατεληγαν να ειναι τεραστιες, και ολοι ειμαστε εμπλεκομενοι σε αυτους τους τυπους συνδεσεων με τους υπολοιπους. Έτσι άρχισα να βλέπω τον κόσμο με νέα προοπτική και κυριολεκτικά μου έγινε εμμονή. Μου έγινε εμμονή το πώς αυτου του ειδους η εμπλοκη μας στα κοινωνικα δικτυα μπορει να επηρρεασει τις ζωες μας. Ετσι, τα κοινωνικα δικτυα ειναι αυτα τα πολυπλοκα ομορφα πραγματα, τοσο περιτεχνα και περιπλοκα, τοσο ευρεως διαδεδομενα, που καποιος αναρωτιεται για το ποιος ειναι ο σκοπος που εξυπηρετουν. Γιατι αραγε ειμαστε οργανωμενοι σε κοινωνικα δικτυα; Εννοω, πώς σχηματιζονται; Πώς λειτουργουν; Και πώς μας επηρρεαζουν; 


Το πρωτο μου θεμα σχετικο με αυτο δεν ηταν ο θανατος, αλλα η παχυσαρκία. Ξαφνικά ειχε γινει μόδα να μιλάμε για την «επιδημία της παχυσαρκίας». Μαζι με τον συνεργάτη μου, Τζέιμς Φάουλερ, αρχισαμε να αναρωτιομαστε αν η παχυσαρκία τελικά ήταν επιδημία και αν μπορούσε να εξαπλωθει από άνθρωπο σε άνθρωπο όπως στους τεσσερις για τους οποιους μιλησα προηγουμενως. Αυτό είναι ένα δείγμα από κάποια από τα αρχικα μας συμπερασματα. Ειναι 2.200 ανθρωποι το 2000. Καθε τελεια αντιστοιχει σε ενα ατομο. Φανταστειτε την καθε τελεια αναλογικα με το μεγεθος ενος ανθρωπινου σωματος. Ετσι οι μεγαλυτερες τελειες αφορουν πιο ευσωμους ανθρωπους. Επιπλεον, αν το μεγεθος του σωματος σας, αν ο δεικτης μαζας σωματος σας ειναι πανω απο 30, αν ειστε δηλαδη κλινικα παχυσαρκος, η τελεια ειναι χρωματισμενη κιτρινη. Ετσι, κοιτωντας προσεκτικα την εικονα, θα δειτε αμέσως πως υπαρχουν συμπλεγματα αναμεσα σε παχυσαρκους και μη παχυσαρκους ανθρωπους. Αλλα ακομα η οπτικη πολυπλοκοτητα ειναι πολύ μεγάλη. Δεν ειναι ξεκαθαρο τι ακριβως συμβαινει. Εγειρονται επισης ερωτηματικα. Ποσα συμπλεγματα δημιουργουνται εδω; Μήπως κάποια από αυτά δημιουργήθηκαν στην τύχη; Πόσο μεγάλα είναι αυτά τα συμπλέγματα; Μέχρι πού εκτείνονται; Και το πιο σημαντικό, τι τα προκαλεί;

Ν. Λυγερός - Τι έχει υπογράψει η Τουρκία;

Επειδή υπάρχουν ακόμα πολλά άτομα που ακόμα δεν ξέρουν ότι η Τουρκία υπέγραψε τη Συνθήκη Σεβρών το 1920 και νομίζουν ότι έχει υπογράψει μόνο τη Συνθήκη Λωζάννης το 1923, είναι καλό να υπενθυμίσουμε την περίπτωση των άρθρων που αφορούν την Αρμενία. Διότι το να έχει υπογράψει τη Συνθήκη δεν σημαίνει απαραίτητα ότι έχει πάρει θέση για το αρμενικό, τουλάχιστον θεωρητικά. Όμως η ύπαρξη των άρθρων 88, 89, 90, 91, 92, και 93 αποδεικνύει ότι άλλαξε ή μάλλον αναγκάστηκε να αλλάξει τη στάση της, τουλάχιστον σε επίσημο επίπεδο. Και για να καταλάβουμε το αρχικό της πλαίσιο αρκεί να εξετάσουμε αυτό το σκίτσο του 1917 που δείχνει τη σχέση μεταξύ του θεσμού και του λαού.  

Τι έχει υπογράψει η Τουρκία Συνθήκη Σεβρών Συνθήκη Λωζάννης

Στο άρθρο 88 βλέπουμε ότι: η Τουρκία δηλώνει ότι αναγνωρίζει όπως έπραξαν και οι Σύμμαχοι, την Αρμενία ως ελεύθερο και ανεξάρτητο κράτος. Στο άρθρο 89, η Τουρκία συμφωνεί με την Αρμενία και τις άλλες Μεγάλες Δυνάμεις να αποδεχτεί τη διαιτησία του Προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής για τον καθορισμό των συνόρων μεταξύ Τουρκίας και Αρμενίας στα βιλαέτια των Ερζερούμ, Τραπεζούντας, Βαν και Βιτλίδας. Στο άρθρο 90, διευκρινίζεται ότι σε περίπτωση που θα δοθούν βιλαέτια εξ ολοκλήρου ή εν μέρει στην Αρμενία, η Τουρκία δηλώνει εξ αρχής ότι εγκαταλείπει τα δικαιώματά της σε αυτές τις περιοχές. Στο άρθρο 91, η Τουρκία δέχεται σε περίπτωση παραχώρησης βιλαετιού στην Αρμενία, να υπάρχει επιτροπή που θα καθορίσει τα σύνορα επί τόπου. Το Άρθρο 92 αφορά τα σύνορα της Αρμενίας μεταξύ Αζερμπαϊτζάν που αφορά έμμεσα την Τουρκία και τη Γεωργία. Το άρθρο 93 διευκρινίζει ότι η Αρμενία θα δεχτεί τις διατάξεις τω Μεγάλων Δυνάμεων όσον αφορά στον πληθυσμό που διαφέρει της πλειοψηφίας του πληθυσμού για τη φυλή, τη γλώσσα ή τη θρησκεία. Και αυτό αφορά και τουρκικό πληθυσμό. Αυτά υπέγραψε η Τουρκία το 1920, τίποτα λιγότερο.

Τεστ IQ - Μετρήστε τον δείκτη νοημοσύνης σας


Το ακόλουθο τεστ ευφυΐας μετρά δείκτη νοημοσύνης μέχρι 160 στην κλίμακα Wechsler, ποσοστό που αντιστοιχεί σε έναν στους 33.333 ανθρώπους. Αποτελείται από 20 δοκιμασίες ευφυΐας τις όποιες πρέπει να λύσετε σε 16 λεπτά. Σας δίνονται έξι σχήματα A, B, C, D, E, F και καλείστε να εντοπίσετε ποιο από αυτά τα σχήματα πρέπει να τοποθετηθεί στο τετράγωνο με το ερωτηματικό. Προφανώς πρέπει να εντοπίσετε μια κοινή θεμελιακή ιδιότητα που υπάρχει στα δοθέντα σχήματα είτε οριζόντια, είτε κάθετα, είτε συνολικά-ολιστικά. Οι ερωτήσεις γίνονται προοδευτικά πιο δύσκολες. Αν για κάποιο λόγο σας δυσκολέψει κάποια ερώτηση παραπάνω, προχωρήστε στην επόμενη και την κοιτάζετε στο τέλος. Αυτό το online τεστ iq δεν μετρά τη νοημοσύνη με ακρίβεια, καθώς είναι αρκετά σύντομο. Το αποτέλεσμα της εξέτασης δεν είναι τίποτα περισσότερο από μια ενδεικτική εκτίμηση του δείκτη νοημοσύνης. Ακολουθούν σύντομες πληροφορίες περί της θεωρίας της νοημοσύνης του Charles Spearman και στη συνέχεια ένα λυμένο παράδειγμα για να κατανοήσετε τη λογική του τεστ, πριν προχωρήσετε στην εκτέλεσή του. 

Ποικίλες απόψεις έχουν διατυπωθεί για τα επιμέρους στοιχεία-ικανότητες που συναποτελούν τη νοημοσύνη· δηλαδή, για τη δομή της νοημοσύνης, όπως επικράτησε να ονομάζεται. Το ζήτημα αυτό της δομής, έχει απασχολήσει κατά καιρούς τόσο τους εμπειρικούς, όσο και τους θεωρητικούς ψυχολόγους. Πιο συγκεκριμένα, στις αρχές του αιώνα μας, ο γαλλικής καταγωγής ψυχολόγος Alfred Binet, ήταν αυτός που κατασκεύασε την πρώτη κλίμακα για τη μέτρηση της νοημοσύνης, χωρίς να βασιστεί σε κάποιο συγκεκριμένο θεωρητικό πρότυπο για τη δομή της νοημοσύνης. Ο Binet θεώρησε τη νοημοσύνη λοιπόν, ως μια, γενική-αδιαφοροποίητη, πνευματική ικανότητα και, στην όλη διαδικασία κατασκευής της κλίμακάς του, εργάστηκε εμπειρικά: στην κλίμακα του συμπεριέλαβε προβλήματα-ερωτήσεις που δεν αναφέρονται σε σχολικές γνώσεις, δεν εξαρτώνται δηλαδή από τη συνήθη σχολική μάθηση, αλλά που είναι κοινές εμπειρίες όλων των παιδιών και που, παράλληλα, έχουν συνάφεια με την επίδοση στα σχολικά μαθήματα. Ταυτόχρονα, φρόντισε ώστε παιδιά που έλυναν σωστά τις ερωτήσεις του τεστ να έχουν υψηλή επίδοση τα σχολικά μαθήματα, ενώ παιδιά που αποτύγχαναν να έχουν χαμηλή σχολική επίδοση. Η πρώτη αυτή αδιαφοροποίητη άποψη για την έννοια και τη δομή της νοημοσύνης, είναι γνωστή ως μονοπαραγοντική θεωρία για τη δομή της νοημοσύνης (Παρασκευόπουλος, 1994). 

Πρώτος, ο βρετανικής καταγωγής ψυχολόγος, Charles Spearman (1863-1945), ήταν αυτός που το 1904 έδωσε μια διαφορετική ερμηνεία στη φύση της νοημοσύνης από αυτήν του A.Binet. Υποστηρικτής καθώς ήταν της εμπειρικής κατεύθυνσης, ανέλυσε στατιστικά και συσχέτισε τους παράγοντες της νοημοσύνης για να καθορίσει τη φύση της. Μάλιστα, η καινούργια θεωρία του που εισάγει τον γενικό παράγοντα «g», επηρέασε για περισσότερο από πενήντα χρόνια τις ιδέες των ψυχολόγων για τη φύση και την εκτίμηση της νοημοσύνης, προσφέροντας ταυτόχρονα ένα ισχυρό στήριγμα στους θεωρητικούς της κληρονομικότητας, που αποδέχονται τη νοημοσύνη ως μια πάγια, σταθερή και μετρήσιμη ικανότητα. Η θεωρία των «δύο παραγόντων» του C.Spearman προέκυψε παρατηρώντας μέσα από πειράματα που πραγματοποίησε, ότι η απόδοση των υποκειμένων του σε κάποιο τεστ νοημοσύνης, παρουσίαζε θετική συνάφεια με την απόδοση του σε κάποιο άλλο τεστ. Με άλλα λόγια, οι υψηλές επιδόσεις ενός ατόμου σε ένα τεστ τείνουν να συσχετίζονται με τα εξίσου καλά αποτελέσματα και σε άλλα τεστ. 

Ο παράγοντας g ορίζεται από τη συνισταμένη επίδοση σε διάφορες νοητικές διαδικασίες, ενώ η μέτρηση του έγκειται στο βαθμό συσχέτισης και συμφωνίας που επιτυγχάνει ο εξεταζόμενος στα διάφορα τεστ. Πιο συγκεκριμένα, ο Spearman εφαρμόζει τη στατιστική τεχνική της ανάλυσης παραγόντων στις βαθμολογίες (scores) που επιτυγχάνει ο εξεταζόμενος στις διάφορες δοκιμασίες ή στα υποτεστ και αποδεικνύει στατιστικά ότι υπάρχει ο γενικός παράγοντας «g» που είναι κοινός σε κάθε εκδήλωση νοημοσύνης (Πολυχρονοπούλου, 2001). 

Στη θεωρία αυτή λοιπόν, γίνεται λόγος για έναν γενικό παράγοντα νοημοσύνης, όμοιο με τον γενικό αδιαφοροποίητο παράγοντα της μονοπαραγοντικής θεωρίας του Binet, ο οποίος συμβολίζεται με «g»(general factor), και αποτελεί το σύμβολο της γενικής νοημοσύνης κάθε ατόμου. Παράλληλα με τον γενικό παράγοντα «g», ο Spearman παρουσίασε και την ύπαρξη ενός φάσματος ειδικών παραγόντων ικανότητας, τους οποίους ονόμασε «ειδικούς» και τους συμβόλισε με το γράμμα «s»(special) (Fontana, 1995). Με τον όρο «s» αποδίδεται η απόδοση του υποκειμένου σε ένα συγκεκριμένο τεστ, το οποίο εκφράζει τις ειδικές δεξιότητες του ατόμου στον τομέα που εξετάζεται. Σύμφωνα λοιπόν με τη διεπίπεδη αυτή θεωρία, σε κάθε πνευματική δραστηριότητα, θεωρητικής ή πρακτικής φύσεως, υπεισέρχονται δύο παράγοντες: ο γενικός g και ο ειδικός s. Ο γενικός παράγοντα (g) είναι ίδιος για όλα τα είδη νοητικής ενέργειας· ο ειδικός παράγοντας (s) είναι διαφορετικός για κάθε είδος νοητικής ενέργειας. Σε περίπτωση που για κάποιο τεστ, απαιτείται σύνθετη νοητική προσπάθεια, δηλαδή λογική σκέψη, κατανόηση σύνθετων ιδεών και έλεγχο υποθέσεων, τότε το άτομο στηρίζεται περισσότερο στο γενικό νοητικό παράγοντα «g», από ότι σε ένα λιγότερο σύνθετο τεστ που απαιτεί απλή αναγνώριση ή ανάκληση ερεθισμάτων, οπτικο-κινητικές και κινητικές δεξιότητες (Μόττη-Στεφανίδη, 1999). [Πτυχιακή εργασία της Κετσιτζή Νικολέττα, Τμήμα Λογοθεραπείας, Α.Τ.Ε.Ι. Ηπείρου, 2013].



Παράδειγμα του τεστ IQ:

Τα βασικά 5 μέρη του εγκεφάλου και πώς μπορούμε να τα ενισχύσουμε

Τα βασικά 5 μέρη του εγκεφάλου και πώς μπορούμε να τα ενισχύσουμε
Τα βασικά πέντε μέρη του εγκεφάλου και πώς μπορούμε συνειδητά να βοηθήσουμε τη συνεργασία τους προς όφελός μας.


Η γνώση της νευροφυσιολογίας σχετικά με τις λειτουργίες του εγκεφάλου είναι ίσης αξίας με τη γνώση της γλώσσας όπου χρησιμοποιείται η γραμματική, η σύνταξη, η ορθογραφία.

Στην εργασία αυτή παρουσιάζονται τα βασικά πέντε μέρη του εγκεφάλου, δηλαδή, αριστερό και δεξί ημισφαίριο, μεσολόβιο (ή αλλιώς κεντρικός νευρώνας), αμυγδαλή και ιππόκαμπος, με στόχο να δούμε πώς μπορούμε συνειδητά να βοηθήσουμε τη συνεργασία των ημισφαιρίων, να χρησιμοποιήσουμε το βουβό δεξί ώστε το αριστερό να εκφράσει με λόγια τα συναισθήματά μας άρα και τη δημιουργικότητά μας, να μειώσουμε την ένταση της πρωτόγονης αμυγδαλής και να αυξήσουμε τις πιθανότητες δημιουργίας και διατήρησης νέων εγκεφαλικών κυττάρων μέσω του ιππόκαμπου, ανεξαρτήτως ηλικίας.


Ακολουθεί μια περιληπτική ανάλυση των πέντε βασικών δομών του εγκεφάλου, ώστε να δούμε πώς αυτά επηρεάζουν τη σκέψη και το συναίσθημα. Ο εγκέφαλός μας αναπτύσσεται και δομείται σύμφωνα με ένα γενετικό σχέδιο (DNA) που υπάρχει στα γονίδιά μας και είναι κοινό για όλους τους ανθρώπους. Ένα σχετικά ομοιογενές σύνολο κυττάρων δημιουργεί νευρώνες σε διαφορετικές αλλά διακριτές περιοχές του εγκεφάλου, με στόχο διαφορετικές δεξιότητες. Τα θεμέλια της συμπεριφοράς μας έγκεινται στη δημιουργία των διαφορετικών νευρώνων, στις διασυνδέσεις τους και στην αλληλοσύνδεση των περιοχών του εγκεφάλου. Η κληρονομικότητα επηρεάζει κατά ένα 25% τη διαμόρφωση της προσωπικότητας, ενώ το 75% αυτού που τελικά γινόμαστε, εξαρτάται από αλληλεπιδράσεις με το περιβάλλον (οικογένεια, σχολείο, κοινωνία, θρησκεία και γεωγραφικός ντετερμινισμός). Η ατομικότητά μας, η προδιάθεσή μας, οι φυσιολογικές ή μη συμπεριφορές μας καθώς και οι διαταραχές, οι ασθένειες, η δημιουργικότητα και κυρίως η χαρά για τη ζωή, εξαρτώνται από τη λειτουργία του εγκεφάλου μας και τη σωστή συνεργασία των πέντε τμημάτων του εγκεφάλου που αναλύονται καθώς και πολλών άλλων. (Υπάρχουν πολλές άλλες δομές στον εγκέφαλο, που ωστόσο δεν θα αναλυθούν στην παρούσα μελέτη).



Οι λειτουργίες του εγκεφάλου.


Ημισφαίρια: Ο εγκέφαλος χωρίζεται σε δεξί και αριστερό ημισφαίριο που επικοινωνούν μέσω του μεσολόβιου νευρώνα σε συνδυασμό με την αμυγδαλή και τον ιππόκαμπο. Όλους τους ανθρώπους, αλλά ιδιαίτερα τους καλλιτέχνες, μας ενδιαφέρει η σωστή επικοινωνία με τους άλλους και πάνω από όλα με τον ίδιο μας τον εαυτό, ώστε να οδηγηθούμε στην αυτογνωσία και στην εφαρμοσμένη δημιουργία. Ο δυτικός πολιτισμός έχει αναπτύξει εξαιρετικά το αριστερό ημισφαίριο, που χαρακτηρίζεται ως το ημισφαίριο της λογικής και της τεχνολογίας, και έχει αποδυναμώσει το δεξί ημισφαίριο που είναι της διαίσθησης, του συναισθήματος και της τέχνης. Διευκρινίζεται ότι το σώμα λειτουργεί χιαστί. Το αριστερό ημισφαίριο ελέγχει τη δεξιά πλευρά του σώματος ενώ το δεξί την αριστερή. Παρακάτω καταγράφονται οι λειτουργίες των ημισφαιρίων σύμφωνα με τον πίνακα Bogen όπως έχει συμπληρωθεί από νεότερες μελέτες.


Λειτουργίες αριστερού και δεξιού ημισφαιρίου του εγκεφάλου.


Το ομιλούν αριστερό ημισφαίριο -η βαρετή λογική: 1. Είναι το ημισφαίριο των αρνητικών συναισθημάτων. 2. Του όχι. 3. Της λογικής. 4. Των αριθμών. 5. Της ανάλυσης. 6. Της κατηγοριοποίησης (δηλαδή φτιάχνει λίστες). 7. Της γραμμικής συνέχειας (linearity). 8. Της αλληλουχίας. 9. Του επιμερισμού. 10. Των κακών ορμονών (κορτιζόλη, ντοπαμίνη, αυξημένη τεστοστερόνη). 11. Της στατικότητας, της αδράνειας. 12. Των αναστολών. 13. Ψεύδεται εύκολα. 14. Το εντροπικό που αρνείται τις αλλαγές. 15. Το ενήλικο και συχνά γερασμένο. 16. Της γκρίνιας, της γρουσουζιάς, της δυστυχίας. 17. Του φόβου, του πανικού. 18. Το ημισφαίριο «ξερόλας». 19. Των κακών ονείρων. 20. Της λεκτικής ακριβολογίας. Συμπερασματικά, το αριστερό ημισφαίριο θέλει τα πράγματα ως έχουν, ακόμα κι αν το άτομο είναι δυστυχισμένο, επειδή το αριστερό φοβάται κάθε αλλαγή και μας κρατάει πίσω στα γνωστά και δεδομένα. Ο καλλιτέχνης το χρειάζεται βέβαια εξαιρετικά γιατί μέσω αυτού εκφράζει με λόγο το συναίσθημά του, ωστόσο το αριστερό δεν διαθέτει χιούμορ, δεν αντιλαμβάνεται τη μεταφορά, την παρομοίωση και την παραβολή. Θα έλεγε κανείς ότι είναι το ημισφαίριο του αναγνώστη που διαβάζει φτηνή λογοτεχνία και δεν αντιλαμβάνεται ή μπερδεύεται από την ποιοτική. Με εκπαίδευση και συνεργασία ωστόσο των ημισφαιρίων μπορεί να εξελιχθεί σε έναν εξαίρετο συνεργάτη του καλλιτέχνη και ιδιαίτερα του συγγραφέα.


Το βουβό δεξί ημισφαίριο -η εμπνευσμένη διαίσθηση: 1.Είναι το ημισφαίριο των θετικών συναισθημάτων. 2. Λέει πάντα και σε όλα ναι. 3. Της δημιουργικότητας. 4. Του ρυθμού. 5. Της γεωγραφικής και χωροταξικής αντίληψης. 6. Του χρώματος. 7. Της φαντασίας. 8. Της εικόνας. 9. Της ονειροπόλησης. 10. Της διαίσθησης. 11. Της ενσυναίσθησης. 12. Της ολιστικής γνώσης και συνειδητότητας. 13. Της διάδρασης με τον εαυτό μας και τους άλλους. 14.Της αλλαγής. 15. Δεν ξέρει να ψεύδεται και πιστεύει χωρίς αμφισβήτηση τα πάντα. 16. Είναι αιωνίως παιδί, θέλει την έκπληξη, την πρωτοτυπία. 17. Παράγει τις καλές ορμόνες (σεροτονίνη, μελανοτονίνη, ενδορφίνες). 18. Του οραματισμού. 19. Του χιούμορ, του υπονοούμενου, του γέλιου, του κεφιού. 20. Της εξέλιξης και της κινητικότητας. 21. Αλλά ΔΕΝ μιλάει. Συμπερασματικά ενώ το δεξί ημισφαίριο διαθέτει μεγάλα «ταλέντα» όμως χρειάζεται το αριστερό για να τα εκφράσει λεκτικά και το μεσολόβιο για να συγκοινωνήσουν τα ημισφαίρια. Διευκρίνιση: οι νευροεπιστήμες αποδέχονται αυτούς τους βασικούς διαχωρισμούς στη λειτουργία των ημισφαιρίων, αναγνωρίζοντας παράλληλα ότι κάποιες δεξιότητες μπορεί να βρίσκονται και στα δύο ημισφαίρια. Επίσης έχει παρατηρηθεί ότι σε ανθρώπους που έχασαν μέρος του εγκεφάλου τους, ο υπάρχων εγκέφαλος αναπληρώνει, ανεξαρτήτως ημισφαιρίου, αρκετές δεξιότητες, δηλαδή αν και πέφτουν κάποιες «ασφάλειες» του ηλεκτρολογικού πίνακα-εγκεφάλου, κάποιες άλλες ενεργοποιούνται με αυτόματες παρακαμπτήριους.

Ν. Λυγερός - Οι πράξεις του Ε. Βενιζέλου

Το 1922, έστειλε τηλεγράφημα εκ των υστέρων για την καταδίκη των 6.
Το 1923, υπογράφει την Συνθήκη της Λωζάννης ως πρώην.
Το 1930, υπογράφει την ελληνοτουρκική σύμβαση στην Άγκυρα.
Το 1931, είναι ενάντια στην Επανάσταση των Κυπρίων.
Το 1934, στέλνει επιστολή στην Επιτροπή Βραβείων Νόμπελ για να προτείνει τον Κεμάλ για το Βραβείο Νόμπελ Ειρήνης.
Το 1935, ενθάρρυνε το στρατιωτικό πραξικόπημα.
Την ίδια χρονιά, καταδικάζεται σε θάνατο ως προδότης της πατρίδας.
Το 1936, πεθαίνει.

Αυτές οι πράξεις του Ε. Βενιζέλου έχουν μεταξύ τους μια συνέχεια σκέψης και δεν αποτελούν εξαίρεση, αλλά κατάληξη της πολιτικής του. Δεν είναι λοιπόν κινήσεις που έγιναν χωρίς προετοιμασία και δεν αποτελούν απλώς απαντήσεις στις συνθήκες της εποχής του. Ο Ε. Βενιζέλος ακολουθεί πιστά έναν τρόπο σκέψης που δεν αλλάζει. Το ενδιαφέρον της υπόθεσης είναι γιατί πολλοί αναλυτές δεν βάζουν μαζί αυτές τις πράξεις και εξετάζουν την καθεμία χωρίς τις άλλες για να φανεί ότι πρόκειται για εξαίρεση. Αλλά όταν οι εξαιρέσεις είναι τόσες πολλές, απλώς αποτελούν κανόνα. Αν προσθέσουμε την καθυστέρηση που προκάλεσε για το θέμα της απελευθέρωσης της Κρήτης, στο γεγονός ότι ήταν κάθετα ενάντια στην απελευθέρωση της Κύπρου το 1931, τότε βλέπουμε τα ίχνη μιας ορθολογικής πολιτικής που δεν άλλαξε τόσα χρόνια. Δεν προώθησε αυτό που ονομάζουμε πιο απλά τα εθνικά μας θέματα. Αντιθέτως κάνοντας αυτές τις πράξεις, φαίνεται ξεκάθαρα ότι ήθελε να βρει ισορροπίες με τον ξένο παράγοντα.

Το ερώτημα είναι απλό: γιατί όλα αυτά τα στοιχεία δεν επαρκούν για να πάρει κάποιος μια αντικειμενική θέση. Η απάντηση είναι απλή: οι περισσότεροι δεν εξετάζουν αυτά τα δεδομένα, η προπαγάνδα συνεχίζει να λειτουργεί. Παρουσιάζεται ως μια εναλλακτική σε σχέση με τον Βασιλιά Κωνσταντίνο Α΄, ενώ και οι δύο ενεργοποίησαν ένα απαράδεκτο πλαίσιο ενάντια στις στρατηγικές θέσεις του Ελληνισμού. Αλλά σιγά σιγά όλοι θα καταλάβουν περί τίνος πρόκειται.

Οι πράξεις του Ελευθέριου Βενιζέλου 1
Οι πράξεις του Ελευθέριου Βενιζέλου 2
Οι πράξεις του Ελευθέριου Βενιζέλου 3


Ν. Λυγερός - Το άρθρο 14 της Συνθήκης Παρισίων του 1947

Το άρθρο 14 της Συνθήκης Παρισίων του 1947.
Φέτος γιορτάζουμε την επέτειο των 70 ετών της Συνθήκης Παρισίων του 1947. Μ’ αυτήν την Συνθήκη η Ελλάδα έχει αποκτήσει τα σημερινά της σύνορα και τα έχει κρατήσει ως έχει ό,τι και να λέγεται. Το θέμα είναι ποιος το θυμάται ότι στις 10 Φεβρουαρίου του 1947 η Ελλάδα δικαιώθηκε και τα Δωδεκάνησα επέστρεψαν στην πατρίδα τους. Έτσι, μπορεί η οθωμανική Αυτοκρατορία να τα άρπαξε το 1522 από τους Ιωαννίτες Ιππότες που αντιστάθηκαν έως το τέλος και η κατοχή των Τούρκων να διήρκησε έως το 1912, τίποτα δεν άλλαξε, διότι η δημοκρατική Ιταλία, που άφησε πίσω την φασιστική, ήξερε ποιανού ήταν η πατρίδα και το ίδιο ισχύει για τις Μεγάλες Δυνάμεις, που είδαν ποιος παρέμεινε μαζί τους και μάλιστα θυσιάστηκε για ν’ αντέξουν όλοι μαζί τα χτυπήματα του Άξονα. Έτσι η Συνθήκη Παρισίων έρχεται να επισφραγίσει έναν κοινό αγώνα που οδήγησε στη νίκη και όλη την Ευρώπη στην απελευθέρωση από τη βαρβαρότητα. Είναι ένα μάθημα της έξυπνης ιστορίας που δεν ξεχνά τις αδικίες και δικαιώνει τους μαχητές όσα χρόνια κι αν πέρασαν. Γι’ αυτόν τον λόγο πρέπει ακόμα και οι ραγιάδες να θυμούνται ότι οι κατακτητές πάντα φεύγουν, ακόμα και αν η κατοχή διαρκεί αιώνες, αρκεί ο λαός να πιστεύει στην ελευθερία του. Στην Κρήτη η κατοχή κράτησε από το 1669 έως το 1913 κι όμως κανένας δεν είπε τίποτα όταν έφυγαν οι Τούρκοι, διότι όλοι ήξεραν ότι απλά δεν είναι η πατρίδα τους. Το ίδιο έγινε και στα Δωδεκάνησα και η Συνθήκη Παρισίων είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα. Είναι, επίσης, παράδειγμα ότι η Συνθήκη της Λωζάννης αλλάζει, αφού το άρθρο 14 της Συνθήκης Παρισίων έρχεται να καλύψει και να αντικαταστήσει, επί της ουσίας, το Άρθρο 15 της Συνθήκης της Λωζάννης...

Ν. Λυγερός - Συνθήκη Σεβρών και Συμβούλιο Ασφαλείας

Ν. Λυγερός - Συνθήκη Σεβρών και Συμβούλιο Ασφαλείας.

Η Συνθήκη Σεβρών υπογράφτηκε το 1920 και η Συνθήκη Λωζάννης το 1923. Εκείνη την εποχή η Ρωσία είχε το Σοβιετικό καθεστώς, το οποίο δεν υπέγραψε καμιά από τις δύο συνθήκες, θεωρώντας ότι επρόκειτο για θέματα ιμπεριαλιστικά και αποικιοκρατικά. Βέβαια, η Σοβιετική Ένωση το 1921 υπέγραψε τη Συνθήκη Καρς με την Τουρκία, λόγω κοντινής ιδεολογίας και καταπάτησε χωρίς ενοχές τα δικαιώματα των Αρμενίων σ’ αυτήν την περιοχή, αφού παρέδωσε εδάφη της. Εκεί, μάλλον, δεν έβλεπε την έννοια του επεκτατισμού. Πάντως, αυτό που έχει σημασία τώρα, είναι ότι η Ρωσία δεν είναι δεσμευμένη απ’ αυτές τις Συνθήκες. Το ίδιο ισχύει και για την Αμερική. Αλλά υπάρχει μια σημαντική λεπτομέρεια. Στο πλαίσιο της Συνθήκης Σεβρών, οι Μεγάλες Δυνάμεις ζήτησαν από τον πρόεδρο Wilson των ΗΠΑ να μελετήσει και να χαράξει τα σύνορα μεταξύ της Τουρκίας και της Αρμενίας κι αυτός παρόλο που υπήρξε η γενοκτονία των Αρμενίων, τους παρουσίασε ένα χάρτη που έγινε αποδεκτός από όλες, διατηρώντας τα εδάφη για τους Αρμένιους, ενώ αυτοί ήταν νεκροί σε αυτή την περιοχή. Έτσι η Αμερική γνωρίζει το θέμα και πήρε θέση δίχως να είναι δεσμευμένη από τις συνθήκες. Τώρα οι μεγάλες δυνάμεις όπως το Ηνωμένο Βασίλειο και η Γαλλία έχουν υπογράψει και τις δύο συνθήκες και ξέρουν ποιες ήταν οι αλλαγές και πώς τροποποιήθηκε η επιρροή τους. Τέλος η Κίνα δεν είχε καμία ανάμειξη σε αυτές τις συνθήκες σε αντίθεση παραδείγματος χάρη με την Αυτοκρατορία της Ιαπωνίας. Τώρα έχουμε μια ολική εικόνα του Συμβουλίου Ασφαλείας και μάλιστα των μονίμων μελών του, των Ηνωμένων Εθνών και βλέπουμε ότι όλοι μιλούν για το Κουρδιστάν που υπάρχει βέβαια μόνο και μόνο στη Συνθήκη Σεβρών... 

Χαρισματικά παιδιά σε αχάριστο κόσμο

Χαρισματικά παιδιά σε αχάριστο κόσμο.
των Καρλατήρα Παναγιώτα, Τσώλη Θεοδώρα - ΤΟ ΒΗΜΑ science.

Το ποσοστό τους στον γενικό πληθυσμό κυμαίνεται από 2% έως 5%. Προκαλούν τον θαυμασμό με τις ικανότητες που αναπτύσσουν εξ απαλών ονύχων. Όμως είναι παιδιά με ειδικές ανάγκες. Δεν κινδυνεύουν από την ιδιαιτερότητά τους, αλλά από την παρεμπόδιση της εκδήλωσης των ικανοτήτων τους από τον περίγυρό τους.

Δεν είχε καν συμπληρώσει το ενάμισι έτος, θήλαζε ακόμη, και όμως είχε την ικανότητα να χειρίζεται με απίστευτη ευχέρεια τον προφορικό λόγο και να κάνει σε χρόνο-ρεκόρ τις πιο περίπλοκες κατασκευές που θα «παίδευαν» πολύ μεγαλύτερά της παιδιά. Οι γονείς της μόλις «διέκριναν» τις ιδιαίτερες κλίσεις της την παρέδωσαν στα έμπειρα χέρια των ειδικών του Κέντρου Αναπτυξιακής Παιδιατρικής του Νοσοκομείου Παίδων «Αγία Σοφία», του μοναδικού κέντρου στην Ελλάδα που ασχολείται με τη διάγνωση και την παρακολούθηση παιδιών με «ειδικές ανάγκες». Οσο και αν ξενίζει, η χαρισματική μικρούλα της ιστορίας μας εντάσσεται σε αυτή την κατηγορία: έχει πραγματικά ιδιαίτερες ανάγκες, πολύ συγκεκριμένες και διαφορετικές από αυτές των μέσων παιδιών της ηλικίας της. Και χρειάζεται πολύ συγκεκριμένη βοήθεια ώστε να αναπτύξει τις μοναδικές ικανότητές της, κάτι που αν δεν συμβεί μπορεί να αποβεί καταστρεπτικό για το μέλλον της. 

Όπως αναφέρουν οι ειδικοί, οι ιδιαιτέρως προικισμένοι άνθρωποι, ταλαντούχοι ή χαρισματικοί, που υπολογίζονται στο 2%-5% του γενικού πληθυσμού, δεν κινδυνεύουν από τις ικανότητές τους αλλά από την παρεμπόδιση της εκδήλωσης αυτών των ικανοτήτων από τον περίγυρό τους. Πρέπει λοιπόν η βοήθεια που τους παρέχεται να είναι η μέγιστη δυνατή ώστε να αξιοποιήσουν τα ταλέντα τους. Διότι είναι εκείνοι που ανατρέπουν τη συμβατική γνώση και προχωρούν την ανθρωπότητα ένα βήμα πιο πέρα. Με ποιον τρόπο; Αν εμείς βλέπουμε τον κόσμο με τα μάτια μας, οι έξυπνοι άνθρωποι τον βλέπουν με μεγεθυντικούς φακούς, οι πολύ ευφυείς με μικροσκόπιο και οι χαρισματικοί με ηλεκτρονικό μικροσκόπιο.  

Τα χαρισματικά παιδιά αποτελούν ένα αξιοσέβαστο ποσοστό του πληθυσμού, και όμως το εκπαιδευτικό σύστημα ούτε καν τα περιλαμβάνει. Μέσα στον κυκεώνα της ανασφάλειας οι γονείς έχουν έναν «ώμο» στον οποίο μπορούν να ακουμπήσουν λαμβάνοντας εμπεριστατωμένη επιστημονική γνώση. Πρόκειται για το ΑΠΛΟΥΝ (www. aploun. org), τη μοναδική ελληνική επιστημονική ένωση που έχει στόχο την υποστήριξη των χαρισματικών/ταλαντούχων μαθητών. Οπως αναφέρει η πρόεδρος της Ενωσης, μαθηματικός - αναλυτής συστημάτων, κυρία Ευγενία Μελετέα, «προσπαθούμε να πληροφορούμε το κοινό για τις αλήθειες και τους μύθους σχετικά με τα χαρισματικά παιδιά και κυρίως τους γονείς ώστε να μπορούν να αντιμετωπίσουν κατάλληλα τις ανάγκες των παιδιών αυτών».

Χαρισματικά παιδιά: νοημοσύνη χαρακτηριστικά και συμπεριφορές

Η χαρισματικότητα είναι μια νοητική ικανότητα που υπερβαίνει τον μέσο όρο (νοητικό πηλίκο πάνω από 140). Η χαρισματικότητα είναι διαφορετική από τη δεξιότητα υπό την έννοια ότι οι δεξιότητες είναι συμπεριφορές που μαθαίνονται. Η χαρισματικότητα όπως και το ταλέντο είναι κάτι εγγενές, μια ικανότητα που δεν μπορεί να κατακτηθεί μέσα από προσωπική προσπάθεια. Η χαρισματικότητα συνήθως αποδίδεται σε άτομα με εξαιρετικές ικανότητες σε πολλούς τομείς και γι΄αυτό διαφοροποιείται από το ταλέντο που είναι εστιασμένο σε έναν τομέα.

Παρακάτω είναι μερικά από τα χαρακτηριστικά που εκδηλώνουν τα παιδιά με εξαιρετικές ικανότητες από μικρή ηλικία και μπορούν να σας βοηθήσουν στο να αναζητήστε τη γνώμη ενός ειδικού:

Γέννηση έως 4 μηνών:
• Βλεμματική επαφή αμέσως μετά τη γέννηση, ακόμα και την ώρα που θηλάζει/πίνει γάλα από το μπιμπερό
• Δεν θέλει να καθίσει στο βρεφικό κάθισμα
• Θέλει πάντα κάποιον στο δωμάτιο να ασχολείται μαζί του/της
• Όλοι σχολιάζουν πόσο ζωηρό βλέμμα έχει και πώς είναι διαρκώς σε εγρήγορση
4 μηνών με ένα έτος
• Σπάνια βάζει τα παιχνίδια στο στόμα • Παίζει με κάποιο σκοπό, όχι απλά πετώντας τα παιχνίδια δεξιά και αριστερά • Προσέχει τι συμβαίνει όταν παρακολουθεί τηλεόραση
• Παίζει παιχνίδια όπως κουκουτσά ή χαρωπά τα δυο μου χέρια τα χτυπώ
• Γνέφει για, λέει μαμά, μπαμπά, γεια • Ακολουθεί οδηγίες, δεν του ξεφεύγει τίποτα, ξέρει απέξω όλη τη ρουτίνα των καθημερινών δραστηριοτήτων του

Ενός έτους με 18 μηνών:
• Δείχνει ανταγωνιστικότητα, νευριάζει όταν δεν γίνεται το δικό του
• Μεγάλη διάρκεια προσοχής σε κάτι (όχι στην τηλεόραση) • Δείχνει ενδιαφέρον στα γράμματα, τους αριθμούς, τις λέξεις
• Πολύ ανεπτυγμένη λεπτή κινητικότητα και οπτικοκινητικός συντονισμός
• Παίζει με παιχνίδια και παζλ που απευθύνονται σε μεγαλύτερα παιδιά
• Δεν τρώει ούτε σκίζει βιβλία
• Προσπαθεί σκληρά αρέσει στους άλλους και πληγώνεται εύκολα

18 μηνών με 2 ετών:
• Μιλά καθαρά και καταλαβαίνει όσα λένε οι άλλοι
• Ξέρει πολλά γράμματα, αριθμούς και χρώματα, χωρίς να επιμένουν να του τα μάθουν οι γονείς του
• Θέλει να τα κάνει όλα με τον δικό του τρόπο και δεν παρατείται από την προσπάθεια
• Δεν αποσπάται εύκολα η προσοχή του, οι προσπάθειες απόσπασης προσοχής όταν θέλουμε να το αποτρέψουμε από μία ανεπιθύμητη συμπεριφορά δεν έχουν αποτέλεσμα
• Μπορεί να τραγουδήσει μαζί σας ένα τραγούδι, ξέρει όλα τα λόγια και τη μελωδία
• Έχει χιούμορ που εντυπωσιάζει
• Παρότι πολύ δραστήριος, οι δραστηριότητες του έχουν σκοπό
• Ενδιαφέρεται για μηχανήματα και συσκευές με πολύπλοκη λειτουργία, όπως το CD player και ο Η/Υ και μπορεί να τα χειριστεί σωστά
• Του αρέσει να ηγείται στην παρέες και γρήγορα χάνει το ενδιαφέρον του για τα παιδιά που δεν μπορούν να τον ακολουθήσουν στο παιχνίδι
• Οι γονείς σας και άλλοι συγγενείς μπορεί να αρχίσουν να παραπονιούνται ότι είναι επίμονος και κακομαθημένος
• Είναι καλός στη ζωγραφική
• Μπορεί να φτιάξει πύργο με περισσότερους από 8 κύβους
• Αναγνωρίζει βασικά σχήματα στο περιβάλλον • Διακρίνει ομορφιές στη φύση γύρω του
• Δίνει προσοχή στα συναισθήματα των άλλων
• Πρέπει να ξέρει τον λόγο για τον οποίο πρέπει να πειθαρχήσει σε κάτι

2-3 ετών:
• Δείχνει εξαιρετική προσοχή σε προγράμματα τηλεόρασης ή σε DVD • Δείχνει πολύ μεγάλο ενδιαφέρον για γράμματα και αριθμούς
• Καταλαβαίνει πότε κάνετε λάθος, θυμάται μια υπόσχεση που του δώσατε
• Εύκολα στενοχωριέται και θυμώνει όταν δεν καταφέρνει κάτι, τελειομανής • Άνθρωποι εκτός της οικογένειας σας αρχίζουν να σχολιάζουν πόσο έξυπνος είναι
• Δεν του αρέσει να παίζει με συνομήλικά του παιδιά, προτιμά ενήλικες ή μεγαλύτερα παιδιά, αλλά είναι ακόμα ανώριμος συναισθηματικά
• Έχει ξεσπάσματα οργής όταν τον/ την εμποδίζουν να φέρει εις πέρας κάτι που προσπαθεί να ολοκληρώσει με τον δικό του/της τρόπο
• Μπορεί να παίξει με παιχνίδια και παζλ που απευθύνονται σε παιδιά με τα διπλά χρόνια ηλικίας
• Σημάδια πρώιμης ικανότητας ανάγνωσης, πχ ξεχωρίζει τα σήματα οδικής κυκλοφορίας, τα λογότυπα πολλών καταστημάτων, διαβάζει ονόματα τυπωμένα
• Εξοργίζεται όταν οι ενήλικες δεν τον καταλαβαίνουν ή δεν ακολουθούν τους δικούς του κανόνες
• Πολύ ανταγωνιστικός

3-4 χρόνων:
• Πολύ περίεργος/η
• Πολύ ομιλητικός/η
• Αυξημένο ενδιαφέρον για τα βιβλία ειδικά για όσα του δίνουν απαντήσεις στα ερωτήματα του
• Του αρέσει να υπερασπίζεται τις πράξεις του με επιχειρήματα • Μπορεί να κάνει πολλά πράγματα στον Η/Υ
• Μπορεί να φοβάται όσα δεν καταλαβαίνει, ανησυχεί για το μέλλον, αγχώνεται
• Δείχνει ενδιαφέρον για τα πώς και τα γιατί και ακούει με περισσότερη προσοχή από ότι οι συνομήλικοί του
• Του αρέσει η στρατηγική και οι κανόνες και δυσανασχετεί με τα άλλα παιδιά που δεν τους καταλαβαίνουν
• Ηγετικός/ή
• Δημιουργικός/ή
• Χειρίζεται έξυπνα ανθρώπους και καταστάσεις
• Τελειομανής, επιμένει στο να βελτιώσει στο μέγιστο τις ικανότητές του

4-5 χρόνων:
• Τα περισσότερα χαρισματικά παιδιά αρχίζουν να διαβάζουν βιβλία πριν γίνουν 5 χρόνων
• Δείχνουν ενδιαφέρον αλλά και άγχος για καταστάσεις που απασχολούν τους ενήλικες, όπως πχ η είδηση μιας φυσικής καταστροφής
• Είναι προικισμένα με εξαιρετικές αριθμητικές ικανότητες και μαθηματικό συλλογισμό
• Μπορεί να αρχίσουν να αναρωτιούνται για το νόημα της ζωής, για την δική τους αξία κτλ • Εκτεταμένο λεξιλόγιο, απίστευτη μνήμη για γεγονότα και πληροφορίες • Αυξανόμενη ευκολία στον χειρισμό Η/Υ, ηλεκτρινικών παιχνιδιών κτλ
• Εμφανής αφαιρετική σκέψη, τους αρέσουν οι έννοιες και οι θεωρίες
• Έχουν μεγάλη ανάγκη να συζητούν με τους άλλους ( και με παιδιά, όχι μόνο με ενήλικες) για πράγματα που τους γοητεύουν